Παρασκευή 10 Απριλίου 2020

Λέξεις: λυμένες, δεμένες, κομμένες και ραμμένες!


"Ο ραφτάκος των λέξεων" του Αντώνη Παπαθεοδούλου (πάτα πάνω στον τίτλο για να ακούσεις το παραμύθι).






Και τώρα σκέψου ποιες είναι οι αγαπημένες σου λέξεις και με τη βοήθεια κάποιου μεγάλου, γράψτες πάνω στο μπλουζάκι (μπορείς να το εκτυπώσεις). Μπορείς ακόμη, να φτιάξεις μπλουζάκια από χαρτόνι και να βάλεις σ' αυτά ομάδες λέξεων (π.χ. λέξεις σχετικές με την άνοιξη).




Παίξε με γλωσσοδέτες!

Αγριοαχλαδοπορτοκαλομανταρινομηλόζουμο.

Άσπρη πέτρα ξέξασπρη κι απ' τον ήλιο ξεξασπρότερη.

Κοράλι ψιλοκόραλο και ψιλοκοραλάκι.

Μια πάπια, μα ποια πάπια; Μια πάπια με παπιά.

Μια τίγρης, μα ποια τίγρης; Μία τίγρης με τρία τιγράκια.
(Βάλε και άλλα ονόματα ζώων!)

Ο παπάς ο παχύς έφαγε παχιά φακή. Γιατί παπά παχύ έφαγες παχιά φακή;

Το ξίδι του Ξέρξη ξίδιασε.

Της καρέκλας το ποδάρι, ξεκαρεκλοποδαρώθηκε ποιος το ξεκαρεκλοποδιάριασε; ο ξεκαρεκλοποδαράς.

Ο τζίτζιρας ο μίτζιρας ο τζιτζιμιτζιχότζιρας ανέβηκε στη τζιτζιριά στη μιτζιριά στη τζιτζιμιτζιχοτζιριά, να κόψει τζίτζιρα μίτζιρα τζιτζιμιτζιχότζιρα.

Νερό, λινάρι, νερολίναρο, νεροκαθαρολίναρο.

Καλημέρα καμηλάρη, καμηλάρη καλημέρα.

Η συκιά μας η διπλή, η διπλογυριστή, κάνει τα σύκα τα διπλά, τα διπλογυρι-γυριστά.
Πάει ο σκύλος ο διπλός, ο διπλογυρι -γυριστός, να φάει τα σύκα τα διπλά, τα διπλογυρι -γυριστά.

Βαρέλι νεροβάρελο, ποιος σε νεροβαρελόδενε;
- Του νεροβαρελοδέτη ο γιος.

Βαρέλι, νεροβάρελο,
ποιος σε νεροβαρελόδεσε;
Ο γιος του νεροβαρελοδέτη, με νεροβαρελοβάρεσε.

Εκκλησούλα μολυβδοκολοπελεκητή, ποιος σε μολυβδοκολοπελεκητούσε; Ο γιος του μολυβδοκολοπελεκητή.

Ο γιος του Ρουμπή, του Κουμπή, του ρουμποκομπολογή, βγήκε να ρουμπέψει, να κουμπέψει, να ρουμποκομπολογέψει, και τον πιάσαν οι ρουμπήδες, οι κουμπήδες, οι ρουμποκομπολογήδες.

Κάστανα βραστά σκαστά με τη βραστή σκαστή κουτάλα.

Πίτα σπανακόπιτα σπανακολαδοφραγκοσυκοπαντζαροκολοκυθόπιτα.

Σιδηροδρομικός σταθμός του Σιδηροκάστρου.

Ο ποντικός έπεσε από το παραθύρι και έσπασε τα τζιτζεμενοφλεμονδοπαγιδοκοκκαλάκια του.

Supercalifragilisticexpialidocious (σούπερκαλιφρατζιλιστικεξπιαλιντοσιους)
(Από το μιούζικαλ "Μαίρη Πόππινς")

Μια κούπα καπακωτή, μια κούπα ξεκαπάκωτη, μια κούπα καπακωμένη, μια κούπα ξεκαπακωμένη!

Πέμπτη πέφτει ο πεύκος κάτω
κάτω πέφτει ο πεύκος Πέμπτη.

Καλημέρα, καμηλιέρη,
καμηλιέρη, καλημέρα.

Πίτα σπανακόπιτα,
σπανακολαδόπιτα. 


Πίτα σπανακόπιτα,σπανακολαδόπιτα 
Πίτα σπανακόπιτα, 
Σπανακολαδοφραγκοσυκοπαντζαροκολοκυθόπιτα.

Το γυαλί μες το πηγάδι
γυαλικομπολογάει.

Φίλος έδωσε σε φίλο τριαντάφυλλο με φίλο.
Φίλε φύλαγε το φύλλο, μην το δώσεις σε άλλο φίλο.

Ανεβαίνω, κατεβαίνω,
μπαινοβγαίνω κι
ανεβομπαινοβγαινοκατεβαίνω.
Βρίσκω πόρτες κλειδωτές,
κλειδωμένες και
κλειδαροαμπαρωμένες.

Ανέβηκα στην τζιντζιριά, τη μιντζιριά,
τη τζιντζιμιντζιχοντζιριά
να κόψω τζίντζιρα, μίντζιρα, τζιντζιμιντζιχόντζιρα.
Κι έσπασε η ντζιντζιριά, η μιντζιριά,
η ντζιντζιμιντζιχοντζιριά
και μου 'πεσαν τα ντζίντζιρα, τα μίντζιρα,
τα τζιντζιμιντζιχόντζιρα.

Κάτω από την πυθαρόπλακα,
την πυθαρόπλακά μας,
κάθεται νούμι και νούμι,
και νούμι και νουμάκι,
πάω να πιάσω το νούμι
και φεύγει το νουμάκι.

Μια κούπα καπακωτή,
μια κούπα ξεκαπάκωτη
μια κούπα καπακωμένη,
μια κούπα ξεκαπακωμένη! 


Εβγήκα στην πήλινη,τη δήλινη,στην πιρνολινοκούκουδη,
να μαζέψω τα πήλινα,τα δήλινα,τα πιρνολινοκούκουδα,
κι ήρθε ο λύκος ο πήλινος,ο δήλινος,ο πιρνολινοκούκουδος,
να μου φάει την κότα την πήλινη,τη δήλινη,την πιρνολινοκούκουδη,
που κάνει τ' αυγά τα πήλινα,τα δήλινα,τα πιρνολινοκούκουδα.

Είχαμε μια συκιά ορθή και βερυκυκλωτή,
που 'κανε σύκα ορθά και βερυκυκλωτά.
Παέι ο συκοφάγος ο ορθός και βερυκυκλωτός,
να φάει τα σύκα τα ορθά,τα βερυκυκλωτά.

Σκουληκομερμηγκότρυπα με τα
σκουληκομερμηγκόπουλά σου,
βάλε τις μπάρες, τις αμπάρες,
τις κλειδαοαμπαραμπάρες,
γιατί έρχεται ο κότσυφας,
με τα κοτσυφομοτσυφοπαιδόπουλά του,
να σου φάει τα σκουλήκια, τα μερμήγκια,
τα σκουληκομερμηγκοπαιδόπουλά σου.

Ο ποντικός έπεσε από το παράθυρο κι
έσπασε τα τζιγεροφλομιδοπαγιδοκοκκαλάκια του.

Το γυαλί μες το πηγάδι γυαλικομπολογάει.

Πάγκος δίπαγκος, τρίπαγκος, τετραδοταβλόπαγκος

Η μάνα μου η ασπρογούνα,
η μάνα μου η μαυρογούνα,
άσπρο μαύρο το γουνί της,
και το παραγούνι της.

Το σκουλικοπαιδί σκουλικολέει στον σκουλικομπαμπά.
- Σκουλικομπαμπά με σκουλικοπονάει η σκουλικοκοιλιά μου!
- Να σκουλικοπάμε στον σκουλικογιατρό σκουλικολέει
ο σκουλικομπαμπάς στο σκουλικοπαιδί.
Σκουλικοπάνε στον σκουλικογιατρό σκουλικοεξετάζει
ο σκουλικογιατρός το σκουλικοπαιδί και σκουλικολέει
στον σκουλικομπαμπά του ότι
το σκουλικοπαιδί σας σκουλικοέχει σκολικοιδίτηδα!

Ο βαρκάρης με τη βάρκα
έκανε βαρκάδα με μια βάρκα,
αλλά έμπασε νερό η βάρκα
και του βράχηκε η βράκα.
Με τη βάρκα του βρεγμένη
και τη βράκα μουσκεμένη
ορκίστηκε να μην ξαναβαρκοβραχεί
ούτε να ξαναβρακομουσκευτεί.




Κι αν θέλεις, άκου ένα τραγούδι με γλωσσοδέτες: Γλωσσοδέτης (Του Νότη Μαυρουδή με την παιδική χορωδία του Δημήτρη Τυπάλδου).

Τετάρτη 8 Απριλίου 2020

Eric Carle ~ Τα παιδιά χρειάζονται ΕΛΠΙΔΑ



Via

"I think it is a book of hope." "Children need hope. You, little insignificant caterpillar, can grow up into a beautiful butterfly and fly into the world with your talent. Will I ever be able to do that? Yes, you will."



Τα γράμματα της λέξης ΕΛΠΙΔΑ μπερδεύτηκαν! 


Γράψε κι εσύ τη λέξη και σκέψου τι άλλο νομίζεις ότι χρειάζεται ένα παιδί; 




Δευτέρα 6 Απριλίου 2020

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τον κορωνοϊό


Χρήσιμες επισημάνσεις από το τμήμα ψυχολογίας του ΕΚΠΑ για τα παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας.

- Παρέχουμε απλές, περιεκτικές και κατανοητές πληροφορίες σχετικά με τον κορωνοϊό.

- Απαντούμε μόνο στις ερωτήσεις που τίθενται από τα παιδιά.

- Ελέγχουμε αν έχουν γίνει κατανοητές οι λέξεις ή οι έννοιες που έχουν αναφερθεί.

Στη συνέχεια αναφέρονται βασικές αρχές στήριξης παιδιών και εφήβων σε ανάλογες συνθήκες:

1. Ενημέρωση από έγκυρες και αξιόπιστες πηγές
- Φροντίζουμε να ενημερωνόμαστε από επίσημους και έγκυρους φορείς
(ενδεικτικά: https://eody.gov.gr, https://www.civilprotection.gr/el/koronoios-covid-19-hrisimes-odigies) και γνωρίζουμε τα συμπτώματα και τις απαραίτητες ενέργειες που πρέπει να κάνουμε τόσο σχετικά με θέματα πρόληψης, όσο και αντιμετώπισης.
- Παρακολουθούμε την επικαιροποίηση των στοιχείων στις σχετικές ανακοινώσεις.
- Χρησιμοποιούμε με προσοχή την πληροφόρηση από Μ.Μ.Ε. και διαδίκτυο.
- Είναι σημαντικό τα παιδιά να μην εκτίθενται συνεχώς σε συζητήσεις σχετικά με τον κορωνοϊό, καθώς και να αποφεύγουμε στις συζητήσεις των ενηλίκων στο σπίτι την απόδοση ευθυνών και κατηγοριών σε πρόσωπα και φορείς
2. Διατήρηση ψύχραιμης στάσης
- Λειτουργούμε ως πρότυπα τηρώντας τα απαραίτητα/προτεινόμενα μέτρα προφύλαξης.
- Η υπεύθυνη και ψύχραιμη στάση των ενηλίκων (π.χ. τηρούμε τους κανόνες υγιεινής και σεβόμαστε τις οδηγίες των ειδικών) συμβάλλει στη διατήρηση αντίστοιχης στάσης και από τα παιδιά.
- Προσπαθούμε να διατηρούμε το πρόγραμμά μας, όσο αυτό είναι εφικτό και κάνουμε τις απαραίτητες αλλαγές, όταν χρειάζεται, σύμφωνα και με τις οδηγίες των αρμόδιων φορέων.
3. Πρόληψη και κανόνες υγιεινής
- Εξηγούμε στα παιδιά ότι είναι απαραίτητο να εφαρμόζουμε συγκεκριμένα μέτρα πρόληψης στην καθημερινή υγιεινή και ότι ο κορωνοϊός αποτελεί ίσως μια αφορμή για να τα καθιερώσουμε (π.χ. τακτικό και επιμελές πλύσιμο χεριών).
- Σε μικρότερα παιδιά υπενθυμίζουμε τους κανόνες και επισημαίνουμε τη σημασία τους αξιοποιώντας σχέδια, εικόνες, βίντεο κλπ. και χρησιμοποιώντας παιγνιώδεις τρόπους, για να υπενθυμίσουμε την ανάγκη τήρησής τους.
- Συζητούμε με τα παιδιά και αποφασίζουμε κανόνες υγιεινής που πρέπει να υιοθετήσουμε σε σταθερή βάση στο σπίτι, στο σχολείο αλλά και σε εξωσχολικές δραστηριότητες που συμμετέχουν.
- Καθοδηγούμε τα παιδιά στο τι θα πρέπει να κάνουν σε περίπτωση που βρίσκονται στο σχολείο και αισθανθούν αδιάθετα και σε ποιον θα πρέπει να απευθυνθούν.
4. Αυτοφροντίδα
- Φροντίζουμε τον εαυτό μας, ώστε να είμαστε σε θέση να φροντίσουμε τα παιδιά μας , μεριμνώντας για την υγεία μας αλλά και για τις δικές μας ψυχολογικές ανάγκες.
- Προσπαθούμε να διατηρήσουμε όσο αυτό είναι εφικτό καθημερινές ρουτίνες που μας χαλαρώνουν (π.χ. διάβασμα, μουσική, κλπ) και παράλληλα φροντίζουμε τον ύπνο και τη διατροφή μας.
- Η επικοινωνία με άλλα πρόσωπα στο οικογενειακό, φιλικό και εργασιακό μας περιβάλλον αποτελεί συνήθως πηγή στήριξης και συμβάλλει στο να αισθανόμαστε περισσότερο συνδεδεμένοι και ασφαλείς.
- Αναζητούμε βοήθεια από ειδικούς ψυχικής υγείας σε περίπτωση που έχουμε ανάγκη.
5. Έκθεση σε M.M.E.
- Περιορίζουμε την έκθεση των παιδιών στα Μ.Μ.Ε. (δημοσιεύματα, εικόνες, σχόλια), καθώς και στο διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα.
- Συζητούμε με τα παιδιά για πληροφορίες που έχουν δει στα Μ.Μ.Ε. και τους έχουν προβληματίσει, ανησυχήσει, παρέχοντας έγκυρη πληροφόρηση.
- Παρατηρούμε τυχόν υπερβολική ενασχόληση των παιδιών με το συγκεκριμένο θέμα και ελέγχουμε τον χρόνο που αφιερώνουν γι’ αυτό στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
6. Αποφυγή απόδοσης ευθυνών/κατηγοριών
- Αποφεύγουμε τη γενικότερη απόδοση κατηγοριών και ευθυνών σε φορείς και πρόσωπα, για να μη μειωθεί το αίσθημα ασφάλειας και προστασίας.
- Αν ένα παιδί έχει νοσήσει, χρειάζεται προσοχή να μην ενοχοποιηθεί το ίδιο για τυχόν μετάδοση του ιού.
- Σε περίπτωση απόδοσης ευθυνών σε κάποιο παιδί ή ενήλικα που νόσησε, εξηγούμε γιατί δεν ευθύνεται ο ίδιος για την ασθένεια.
- Μεριμνούμε για την αποφυγή στιγματισμού άλλων παιδιών/προσώπων που έχουν νοσήσει, έχουν ταξιδέψει ή κατάγονται από άλλες χώρες ανάλογα με τα κρούσματα του ιού. Επικοινωνία/Συνεργασία με το σχολείο
- Η στενή συνεργασία με το σχολείο  είναι σημαντική για τη στήριξη των παιδιών.
- Είμαστε σε επικοινωνία με το σχολείο σε περίπτωση που το παιδί εκφράζει έντονα συναισθήματα στο σπίτι σε σχέση με το θέμα (φόβο, θυμό, έντονη ανησυχία) και ενημερωνόμαστε για αντίστοιχες  αντιδράσεις/συμπεριφορές στο σχολείο.
- Ενημερωνόμαστε για τους κανόνες που ισχύουν στο σχολείο και τα μέτρα που έχουν αποφασιστεί ώστε να συζητήσουμε σχετικά και στο σπίτι.
- Σε περίπτωση που κλείσει το σχολείο εξηγούμε στο παιδί την αναγκαιότητα του μέτρου αυτού και ενημερωνόμαστε από το σχολείο για το πιθανό χρονοδιάγραμμα επαναλειτουργίας.
- Σε περίπτωση που νοσήσει το παιδί ή άτομο του οικογενειακού μας περιβάλλοντος, συνεργαζόμαστε με το σχολείο έτσι, ώστε να μη στιγματιστεί από τα υπόλοιπα παιδιά και να διευκολυνθεί η επάνοδος του παιδιού στο σχολείο.
- Ζητούμε τη βοήθεια των ειδικών σε περίπτωση που το παιδί βιώνει υπερβολικό άγχος ή φόβο.

Πηγή πληροφοριών: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών / Τμήμα Ψυχολογίας / Εργαστήριο Σχολικής Ψυχολογίας

Πηγή φωτογραφίας: Ηλίας Μόσιαλος / (Ζωγραφιά της Iben). H Iben είναι 6 ετών και ζει στη Δανία. Ζωγράφισε έναν χαρούμενο κορωνοϊό, γιατί έμαθε ότι δεν είναι επικίνδυνος για τα μικρά παιδιά. Έχει όμως κοφτερά δοντάκια, γιατί είναι επικίνδυνος για τη γιαγιά της.
(Το σκίτσο είναι από τον διαγωνισμό της εφημερίδας Politiken).

Κυριακή 5 Απριλίου 2020

Πεταλούδες Ι


Το ’να χέρι μου κρατεί
μέλισσα θεόρατη
τ’ άλλο στον αέρα πιάνει
πεταλούδα που δαγκάνει. 


Οδυσσέας Ελύτης 


Εδώ μπορείς να ακούσεις ολόκληρο το ποίημα που έγινε τραγούδι και λέγεται "Γεια σου κύριε Μενεξέ".


Σε ποιο αντικείμενο του σπιτιού άραγε, ανήκει αυτή η σκιά μιας περίεργης πεταλούδας; Πάρε αντικείμενα του σπιτιού και παίξε με σκιές δικών σου πεταλούδων.


Μερικές ιδέες για να φτιάξεις ή να διακοσμήσεις δικές σου πεταλούδες με υλικά της φύσης ή  υλικά που υπάρχουν στο σπίτι.



via

Το ήξερες ότι…

Η πεταλούδα έχει δυο σύνθετα μάτια που αποτελούνται από χιλιάδες φακούς, αλλά μπορεί να δει μόνο το κόκκινο, το πράσινο και το κίτρινο χρώμα και ότι οι πεταλούδες έχουν την αίσθηση της γεύσης στα ποδαράκια τους;


Και τώρα μπορείς να παίξεις με τα γράμματα της λέξης ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ, κυκλώνοντάς τα.






Μια ακόμη ιδέα:
Μπορείς να φτιάξεις μια συλλογή από εικόνες πεταλούδων που θα εκτυπώσεις ή καλύτερα, θα ζωγραφίσεις, όπως αυτές!




Και τώρα παιχνίδι! Συμπλήρωσε το άλλο μισό!



Και ένα ωραίο παραμύθι: «Η κάμπια που έγινε πεταλούδα» (πάτα πάνω στον τίτλο).

Και τώρα δες πώς ένας μεγάλος ζωγράφος ο Σαλβαδόρ Νταλί εμπνεύστηκε και ζωγράφισε πεταλούδες. Πάρε τα πινέλα και τα χρώματά σου και εμπνεύσου κι εσύ!



Σάββατο 4 Απριλίου 2020

Φτιάξε ιστορίες!


Οι κάρτες κρύβουν μια ιστορία που τα παιδιά θα την ανακαλύψουν,
 αν τις βάλουν
στη σωστή λογική - χρονική σειρά. Μπορούν όμως να τις τοποθετήσουν και όπως θέλουν, κάθε φορά διαφορετικά, φτιάχνοντας τις δικές τους ιστορίες.









Παραμύθια σε εικόνες / Το ψαράκι, Τασούλα Τσιλιμένη, σχέδια: Εύη Τσακνιά, εκδ. Καστανιώτη, 1994

Παρασκευή 3 Απριλίου 2020

Τα χρώματα του ουράνιου τόξου


ΠΕΙΡΑΜΑ 


Θα χρειαστείς:


1. Έναν φακό ή μια οποιαδήποτε φωτεινή πηγή.
2. Δισκάκια cd.
3. Ένα διαφανές γυάλινο δοχείο με νερό.
4. (Αν θέλεις) Μπουκάλια με χρωματιστό νερό.
(Το νερό χρωματίζεται με χρώματα ζαχαροπλαστικής, μελάνια σφραγίδας ή μαρκαδόρου).
5. Έναν τοίχο ή ένα τραπέζι.


Τι χρειάζεται να κάνεις:

Πειραματίσου με το φως του φακού πάνω στα δισκάκια ή στα μπουκάλια (και το δοχείο), μέχρι να εμφανιστούν τα χρώματα του ουράνιου τόξου, κατά προτίμηση σ' ένα σκοτεινό μέρος.


Δες μερικές φωτογραφίες και παίξε κι εσύ: 







                                                           
Και τώρα αν θέλεις, μπορείς να δεις και να ακούσεις ένα όμορφο παραμύθι, "Το παραμύθι με τα χρώματα" του Αλέξη Κυριτσόπουλου.
(Πάτα πάνω στον τίτλο).

Πέμπτη 2 Απριλίου 2020

2 Απριλίου, Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου


Ξέρω κι ένα κορίτσι που, όταν μεγάλωσε, έγινε δασκάλα. Μου είπε: "Τα παιδιά που οι γονείς τους δεν τους διάβασαν παραμύθια έχουν στερηθεί κάτι σημαντικό".

Οι λέξεις στα ποιήματα και στις ιστορίες είναι τροφή. Όχι τροφή για το σώμα, όχι τροφή που μπορεί να γεμίσει το στομάχι σου. Τροφή όμως για το πνεύμα και τροφή για την ψυχή.

Όταν πεινάει κάποιος ή διψάει, το στομάχι του γουργουρίζει και το στόμα του στεγνώνει. Οι πεινασμένοι γυρεύουν να φάνε κάτι, ένα κομμάτι ψωμί, ένα πιάτο ρύζι ή δημητριακά, λίγο ψάρι ή μια μπανάνα. Όσο περισσότερο πεινούν, τόσο στενεύει ο οπτικός τους ορίζοντας, ώσπου παύουν να βλέπουν ό,τι δεν είναι τροφή για να τους χορτάσει.

Η πείνα για λέξεις εκδηλώνεται διαφορετικά. Μοιάζει με θλίψη, με λήθη, με αυθάδεια. Οι άνθρωποι που υποφέρουν από τέτοιου είδους πείνα δε νιώθουν πως η ψυχή τους τρέμει από το κρύο κι ότι προσπερνούν τους εαυτούς τους χωρίς να το προσέχουν. Ένα μέρος του κόσμου τους εξαφανίζεται χωρίς να το γνωρίζουν.

Αυτού του είδους η πείνα χορταίνεται με ποίηση και ιστορίες.

Υπάρχει όμως ελπίδα για όσους δεν έχουν ποτέ αφεθεί ν’ απολαύσουν τις λέξεις, για να χορτάσουν αυτή την πείνα;

Υπάρχει! Το αγόρι που είπαμε διαβάζει κάθε μέρα. Το κορίτσι έγινε δασκάλα και διαβάζει στους μαθητές της. Κάθε Παρασκευή. Κάθε βδομάδα. Αν κάποια φορά το ξεχάσει, της το θυμίζουν τα παιδιά.

Peter Svetina (Σλοβένος συγγραφέας)

(Απόσπασμα του φετινού μηνύματος εορτασμού της σημερινής Παγκόσμιας Ημέρας απ' τη Σλοβενία).



Σελίδες Παιδικών Βιβλιοθηκών


Μπορείς ακόμη να δεις "Τα φανταστικά Ιπτάμενα Βιβλία".